نوری که توسط چشم دیده میشود از طریق عصب بینایی به مغز فرستاده میشود . سر عصب بینایی از طریق وسیله ای بنام افتالموسکوپ معاینه و دیده می شود (عکس 1).
عکس 1: عصب و شبکیه نرمال
“دروزن” عصب بینایی تجمع مواد پروتینی در سر عصب بینایی است که در یک تا دو نفر از صد نفر دیده میشود. اغلب موارد “دروزن” در هر دو چشم دیده میشود. احتمالا “دروزن” بیماری مادرزادی است و از بدو تولد وجود دارد ولی علت ان دقیق ان مشخص نیست. به مرور با بزرگ شدن “دروزن” و نازک شدن فیبرهای عصبی “دروزن” در طی زمان بیشتر دیده می شود بنابراین “دروزن” معمولا در سنین نوجوانی دیده میشود.
چگونه “دروزن” باعث اختلال دید می شود؟
اغلب موارد “دروزن” باعث اختلال دید نمی شود ولی میدان دید محیطی ممکن است به ارامی درگیر شود که در ازمایش تست میدان بینایی اتوماتیک دیده میشود.
با شیوع کمتر ممکن است کاهش دید ناگهانی میدان دید رخ دهد که به علت فشار روی عصب بینایی و یا کاهش جریان خون عصب بینایی رخ دهد که باعث ایتیک نوروپاتی ایسکمی می شود. یک عارضه نادرتر “دروزن” نو رگزایی کورویید در شبکیه مجاور عصب بینایی است که در صورت خونریزی این عروق کاهش ناگهانی دید ایجاد می شود.
چگونه “دروزن” بیرون امده عصب بینایی تشخیص داده می شود؟
با معاینه افتالموسکوپ “دروزن” بیرون امده عصب بینایی به راحتی تشخیص داده میشود و بصورت توده برجسته بدون محو شدن عروق زیرین دیده میشود.(عکس 2)
عکس 2. دروزن مشخص سر عصب بینایی
چگونه “دروزن” مخفی عصب بینایی تشخیص داده می شود؟
وقتی “دروزن” عصب بینایی مخفی است تشخیص مشکل است (عکس 3) و افتراق از ورم واقعی عصب بینایی(پاپیلادما) به علت فشار مغز بالا مشکل است.
عکس 3. دروزن مخفی عصب بینایی (چپ) و ورم واقعی و پاپیلادما (راست) به علت فشار مغز بالا
افتراق “دروزن” عصب بینایی از پاپیلادما واقعی مشکل است و ممکن است با افتالموسکوپی قابل تشخیص نباشد.اگر “دروزن” حاوی تجمع کلسیم زیاد باشد وسایلی نظیر سونوگرافی چشم و اتوفلورسنت یا سی تی اسکن در تشخیص کمک میکند. اخیرا از تصویر برداری توموگرافی لیزری
استفاده می شود (OCT)
تصویر 4 “دروزن” کوچک و بدون کلسیم سر عسب را نشان میدهد.
عکس 4. فلش ها دروزن مخفی عصب را نشان میدهند
“دروزن” عصب بینایی چگونه درمان میشود؟
متاسفانه درمان قطعی وجود ندارد ولی درمان فشار شدید روی عصب بینایی گاهی نیاز میشود.
اختلال دید ناشی از “دروزن” گاهی باعث اختلال شدید میدان دید و محدودیت رانندگی می شود.